ทำไมคนจำนวนมาก เริ่มวางแผนการเงินช้าเกินไป?

ในฐานะที่ปรึกษาการเงินและตัวแทนประกันชีวิต คำถามหนึ่งที่ผมมักจะถามตัวเองบ่อย ๆ เวลาที่ได้ฟังเรื่องราวของคนที่เดินเข้ามาปรึกษาในวันที่ "สายเกินไป" คือ...

.

“ทำไมเรื่องที่สำคัญต่อชีวิตขนาดนี้ คนส่วนใหญ่กลับเริ่มต้นทำมันช้าที่สุด?”

.

ไม่มีใครอยากยากจนในตอนเกษียณ ไม่มีใครอยากให้ครอบครัวเดือดร้อนเมื่อเกิดวิกฤตสุขภาพ ทุกคนรู้ดีว่าการวางแผนการเงินเป็นเรื่องที่ดี แต่สถิติก็ยังบ่งชี้ว่า คนจำนวนมากเริ่มวางแผนการเงินเมื่ออายุล่วงเลยไปสู่วัยกลางคน หรือในวันที่เผชิญหน้ากับวิกฤตชีวิตแล้วเท่านั้น

.

อะไรคือ "กับดักทางจิตวิทยา" ที่ทำให้เราเริ่มต้นช้า? ในมุมมองของผม มี 3 สาเหตุหลักครับ

.

.

1️⃣ กับดักความจริงตรงหน้า (Present Bias)

มนุษย์เราถูกออกแบบมาให้ให้คุณค่ากับ "ความสุขในปัจจุบัน" มากกว่า "ความมั่นคงในอนาคต"

.

เงิน 10,000 บาทในวันนี้ สามารถเปลี่ยนเป็นตั๋วเครื่องบินทริปสนุก ๆ, โทรศัพท์เครื่องใหม่ หรืออาหารมื้อหรูที่สร้างความสุขให้เราได้ทันที ต่างจากการนำเงิน 10,000 บาทนั้นไปออมหรือซื้อประกันชีวิต ที่เราจะเห็นผลลัพธ์ของมันอีก 10, 20 หรือ 30 ปีข้างหน้า

.

สมองของเราจึงมักจะบอกว่า "เอาน่า... เดี๋ยวค่อยเริ่มเดือนหน้า ปีหน้าก็ยังทัน" จนเวลากลืนกินโอกาสที่ดีที่สุดไปโดยไม่รู้ตัว

.

.

2️⃣ ความเข้าใจผิดว่า "การวางแผนการเงิน" เป็นเรื่องของคนรวย

หลายคนมักพูดกับผมว่า “ตอนนี้เงินยังไม่พอใช้เลย จะเอาที่ไหนไปวางแผน รอให้รวยก่อนค่อยว่ากัน”

.

นี่คือความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุดครับ เพราะในความเป็นจริง "คนเราไม่ได้วางแผนการเงินเพราะรวย แต่เราวางแผนการเงินเพื่อให้เรามั่งคั่งและมั่นคงขึ้นต่างหาก"

.

การวางแผนการเงินไม่ใช่เรื่องของการลงทุนในหุ้นต่างประเทศหรือการซื้ออสังหาริมทรัพย์เพียงอย่างเดียว แต่มันเริ่มต้นตั้งแต่การจัดการหนี้สิน การออมเงินก้อนแรก และการโอนย้ายความเสี่ยงด้วยการทำประกันสุขภาพและประกันชีวิต เพื่อไม่ให้เงินเก็บทั้งชีวิตต้องละลายไปกับค่ารักษาพยาบาล ยิ่งมีเงินน้อย ยิ่งต้องวางแผนให้รัดกุม

.

.

3️⃣ ความประมาทใน "ต้นทุนที่มองไม่เห็น"

ต้นทุนที่แพงที่สุดในการวางแผนการเงินไม่ใช่ค่าธรรมเนียม หรือเบี้ยประกันครับ แต่มันคือ "เวลา"

.

คนส่วนใหญ่มักคิดว่าอายุยังน้อย ร่างกายยังแข็งแรง ความเสี่ยงยังต่ำ จึงยอมปล่อยให้เวลาผ่านไปเรื่อย ๆ โดยลืมไปว่า ยิ่งเราเริ่มช้า "พลังของดอกเบี้ยทบต้น" จะทำงานได้น้อยลง และที่สำคัญที่สุดในมุมของประกันชีวิตคือ "สุขภาพของเรามีอายุการใช้งาน"

.

ในวันที่เราอายุมากขึ้น สุขภาพเริ่มส่งสัญญาณเตือน เบี้ยประกันจะแพงขึ้นตามอายุ หรือในกรณีที่ร้ายแรงที่สุดคือ ต่อให้คุณมีเงินก้อนโตมาวางตรงหน้า บริษัทประกันก็อาจจะไม่รับทำประกันให้คุณอีกต่อไปแล้ว หน้าต่างแห่งโอกาสตรงนี้มีแต่จะแคบลงทุกวัน

.

.